Het lot laat geen uitzonderingen toe

Helaas krijgen we allemaal te maken met verlies. Het kan iedereen treffen op ieder moment. Het maakt niet uit op welke positie je bevindt of in welke levensfase je verkeert. ‘Het lot’ laat geen uitzonderingen toe.

De afgelopen periode was er veel media-aandacht voor het koningshuis door het overlijden van Inés, 33 jaar, (schoon)zus van Maxima en Willem-Alexander. Ik voel met hen mee, herken de schok. Mijn zus Elise overleed ook onverwacht op 34-jarige leeftijd. Verbijstering, ongeloof en diep verdriet, gevoelens die ik toen niet eerder in die mate had gevoeld. Een rouwproces dat doorlopen moest worden om verder te gaan.

Gelukkig durven Maxima en Willem-Alexander zich ´menselijk´ te laten zien, zoals eerder in het AD beschreven stond.

‘Hier staat een man van 50 jaar, die ervoor kiest zijn gevoelens te laten zien voor de natie. Het maakt hem tot een van de 17 miljoen Nederlanders, die ook worden geraakt door persoonlijke verliezen’ (AD, 16-6-2018).

Ze laten hun emoties zien, spreken over hun verdriet, maar ook hun dankbaarheid voor alle steun. Maxima vertelde bij het werkbezoek aan het protonentherapiecentrum in Groningen het volgende.

‘Mijn kleine, lieve, begaafde zusje Inés was ook ziek. Zij kon geen vreugde vinden, zij kon niet genezen. Onze enige troost is dat zij nu eindelijk vrede heeft kunnen vinden. En ik wil echt mijn heel grote dank uitspreken voor de talloze brieven, berichten en blijken van medeleven. Het heeft ons echt geholpen. En ik wil ook danken voor het respect dat iedereen heeft gehad voor mijn familie in deze heel zware periode. Dank, dank’ (AD, 20-6-2018).

Door er open in te zijn ontstaat er ruimte en is het (beter) mogelijk aandacht te geven aan andere taken en verantwoordelijkheden.

De mate van openheid en het moment daarvan is vanzelfsprekend een persoonlijke keuze en het is altijd belangrijk je eigen gevoel hierin te volgen. Ieder verlies is uniek en de omstandigheden ook.

Openheid was voor mij na het verlies van mijn zus (1990) niet vanzelfsprekend: met zwijgen en taboes was ik meer vertrouwd dan het gesproken woord. Emoties waren niet bedoeld voor de buitenwereld.

Later heb ik geleerd dat alle gevoelens er mogen zijn, gelukkig maar, anders weet ik niet hoe ik zou zijn omgegaan met het ingrijpende verlies van onze zoon Sjoerd in 2005.

 

 

Eerdere verliezen hebben je geleerd wat rouw is en wat het met je doet. Natuurlijk is er bij elk verlies verschil in de beleving en betekenis doordat je met ieder persoon op een andere manier verbonden bent, situaties zijn niet hetzelfde.

Bij een eerste groot verlies moet je dit allemaal nog ervaren en zijn lichtpuntjes extra belangrijk om hoop en vertrouwen uit te halen. Bij nieuw verlies herken je de pijn en emoties.

Een uitspraak die mij altijd is bijgebleven komt uit het indrukwekkende boek De ouders van Volendam’ (Feijen, 2007/2). Hierin vertelt Jaap Veerman over het verlies van zijn zoon Lennart (2001).
Na zijn dood wilden Jaap en Anja nieuw leven. Na 25 weken zwangerschap werd dochtertje Madelène te vroeg geboren. Zij overleed na een uur.

Jaap vertelt:

‘Ik viel weer terug in de catacombe van het verdriet, in die doolhof waar geen licht is. Maar ik wist: daar ben ik al geweest. Ik heb het er met Anja vaak over gehad: omdat we er al geweest zijn, kwamen we er sneller uit.’

Ook al is er veel verdriet en gemis, je weet dat deze gevoelens erbij horen en zich stabiliseren in de tijd. Door ervaring weet je dat het leven ooit weer lichter wordt, ook al is het op dat moment niet voelbaar. Die wetenschap geeft steun en vrijheid het verlies te beleven en er te laten zijn zoals het zich op dat moment openbaart.

In eerste instantie overheerst de rouw, daarbij zijn er alle regelzaken die moeten gebeuren. Wat later weet je dat het goed is om het leven weer te omarmen, voorzichtig en stap voor stap. Op een tempo en tijd die goed voelt, ongedwongen en in balans.

Die levenslessen heb ik geleerd na mijn verliezen. Dat wil niet zeggen dat nieuw verlies dan makkelijk is, zeker niet. Ik weet echter dat het niet altijd donker blijft, het licht laat zich niet uitdoven. Je mag jezelf zijn of daar begrip voor is of niet. Je doet je best het leven weer op te pakken en dat is oké.

Een eigen tempo, een eigen tijd, het bewustzijn dat je hiervoor zelf mag kiezen. Je leven weer vorm geven zoals het nu past. In de tijd voel je je energie weer toenemen, ‘schakelkracht’ helpt je door moeilijke momenten heen. Het en-en dat er altijd is én er mag zijn, want zeg nu zelf, je geliefde dierbare vergeten is het laatste wat je wil. Hun naam mag genoemd worden en er is dankbaarheid voor de goede momenten die je samen mocht hebben.

Al deze ervaringen neem ik mee in mijn praktijk. Het steunt en overtuigt nabestaanden, waarbij nieuw perspectief wordt ontdekt.

Ik hoop dat de eerdere verlieservaringen (broer Friso en vaders) Maxima en Willem-Alexander kracht geeft, omdat ze geleerd hebben hoe rouw kan zijn, kan voelen en wat het met je doet. De eerste lichtpuntjes zijn een voorbode van een betere periode, waarbij de overleden dierbare op een andere manier wordt opgenomen in het vervolg van je leven. Er is liefde die altijd blijft.

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Onzichtbaar cadeau

Na verlies van een kind of dierbare zijn uitstapjes maken niet meer vanzelfsprekend. Veel is anders en de toekomst is niet zoals je deze voor ogen had. Vakantie kan niet meer op dezelfde manier gaan als voorheen. Bij verlies van een partner moet je nu alleen plannen maken. Er is het grote gemis en heimwee naar toen…. Hoe ga jij daarmee om?  Lees verder

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Eens wordt het weer lente

De strenge vorstperiode is voorbij. ’s Morgens lijken de vogels net even enthousiaster de nieuwe dag te begroeten. Logisch, het vinden van voer is weer wat makkelijker. Ik zie het dagelijks vanachter mijn bureau. Vooral negen Agapornis (dwergpapegaaien) laten zich horen en zien. Lees verder

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Zij koos voor kwaliteit en maatwerk

Vorig jaar belde Bettine belde mij op naar aanleiding van een strategiegesprek. Zij was geïnteresseerd in mijn halfjaar- en jaarprogramma en wilde graag weten of dit ook geschikt was voor haar. Na het verlies van haar dochter, toen 1,5 jaar geleden, had zij het zwaar.  Lees verder

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De terugkeer

Terugkeren naar je werkplek, weer leidinggeven aan je team en afdeling. Het is een moeilijke stap na ingrijpend verlies.

Wil je dit, kan je dat wel en is dit nog de goede plek voor jou? Het zijn vragen die kunnen opkomen bij het hervatten van werk. Wat kan jou hierbij helpen? Lees verder

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Zoektochten na verlies

Inhoudsopgave

  1. Als het ergste waar is
  2. Slingerbeweging na verlies
  3. Helpende en niet-helpende reacties
  4. Zoektochten na ingrijpend verlies
  5. Een monument voor Sjoerd
  6. Herkenning en inspiratie door lotgenoten
  7. Zal het ooit weer beter worden
  8. Obstakels
  9. Steun
  10. Weinig concentratie
  11. Opkomen voor jezelf
  12. Grenzen stellen
  13. Zorgen voor jezelf
  14. De tijd is rijp als…
  15. Houd de zaag scherp
  16. Wat is het belangrijkste?
  17. Focus
  18. Ontdek Nieuw Perspectief

Als het ergste waar is

Na ingrijpend verlies lijkt het onmogelijk dat het leven ooit weer fijn en plezierig kan worden. Het ergste is waar geworden en het verdriet drukt zo zwaar op al je gevoelens. Het gemis is enorm, je bent moe, hebt weinig energie door alle veranderde omstandigheden en gedachten. Er zijn taken die door moeten gaan en waar je verantwoordelijk voor bent zoals b.v. zorgen voor je gezin of je werk regelen. Het is leren leven met verlies en dat vraagt tijd. Je ervaart de slingerende beweging na verlies: je bent het ene moment toekomstgericht bezig en het volgende moment kun je weer in volle hevigheid je verlies voelen.

Prof. dr. Maggie Stroebe, hoogleraar Verliesverwerken en dr. Henk Schut, hoofddocent klinische psychologie, Universiteit Utrecht hebben het duale procesmodel ontwikkeld (1999). Dit onderzoek laat zien dat er een slingerbeweging is tussen verlies en herstel. Het beschrijft hoe wij na verlies ons dagelijks leven verder leiden: zowel verliesgericht als herstelgericht. In het filmpje vertel ik hier meer over.

 

Slingerbeweging na verlies

Ik ervaar die slingerbeweging ook na het verlies van onze geliefde zoon Sjoerd. Op bijvoorbeeld bijzondere dagen wanneer je als gezin bij elkaar bent is er naast een fijn samenzijn het enorme gemis van Sjoerd.
Gedachten komen en gaan, ook nu nog en dat zal zo blijven. Sjoerd hoort bij ons en in gedachten zal hij er altijd bij zijn. Door de jaren heen is er ‘schakelkracht’ ontstaan. Er is een bewust beleven van gemis op verwachte én onverwachte momenten. Het bewust toelaten en ervaren van die gevoelens maken het ook mogelijk om bewust de keuze te maken weer de aandacht op het nú te richten. Het schakelen kan in fracties van seconden plaatsvinden, maar er kan ook meer tijd en aandacht voor alle gedachten zijn. Het schakelen is een tweede natuur geworden. Hierdoor kunnen goede momenten weer beleefd worden, ondanks het grote gemis dat altijd aanwezig is.

Helpende en niet-helpende reacties

Na ingrijpend verlies zijn er bijzondere, mooie en steunende ontmoetingen. Er zijn ook ervaringen die het verdriet vergroten door uitspraken die heel pijnlijk zijn. Niet iedereen heeft het vermogen om te begrijpen wat een groot verlies met je doet. Of vanuit een onhandige goedbedoelde poging wordt iets gezegd dat heel verkeerd overkomt. Reacties zijn heel verschillend, ook wij hebben dat ervaren.

Er waren opmerkingen die kwetsten:

  • ‘Zit je er nu nog mee?’ vroeg iemand na een paar maanden.
  • Na de verhuizing en oprichting van Stichting Sjoerd werd door iemand gezegd: ‘Jullie zijn vaag bezig.’
  • Een bedrijfsarts, die mij het liefst weer zo snel mogelijk aan het werk zag, gaf aan dat iemand anders na ingrijpend verlies eerder aan het werk was. Zij noemde de mogelijkheid van gecompliceerde rouw in haar verslag aan de huisarts. Op mijn verzoek kwam daarbij de aantekening dat ik het hier niet mee eens was. Mijn gevoel voor rechtvaardigheid was door het ingrijpende verlies niet verminderd. Ik was de strijd aangegaan om te leren leven met verlies en die moest in de eerste plaats voor onze dochters succesvol zijn. Ik had tijd nodig om te leren leven met verlies. Wij als gezin wilden nieuw perspectief vinden, Sjoerd had niet anders gewild.

Gelukkig waren de meeste ervaringen positief

  • Wij kregen steun en aandacht van lieve mensen om ons heen.
  • Wij kregen praktische hulp en mooie kaarten vol woorden met troost.
  • Wij kregen alle ruimte en begrip van leidinggevenden op ons werk om uit te zoeken, te zien en te horen hoe het verkeersongeluk was gebeurd en wie er bij geholpen hadden. We hadden contact met politie en ambulancepersoneel. We gingen naar de school van Sjoerd en spraken met zijn klasgenoten. Ook gingen wij in gesprek met de collega’s van Sjoerd en de veroorzaker van het ongeluk.

Natuurlijk was dit allemaal heel heftig en indringend. Wij hadden het gevoel dat dit nodig was, we wilden alles weten.

‘We luisterden naar advies, maar kozen wat goed was voor ons.’

De auto waarin Sjoerd verongelukt was konden wij beter niet zien, zo werd gezegd. We waardeerden de zorg, maar wisten dat er later geen keuze meer was. Ik heb een rode roos op zijn stoel gelegd.

‘Het was de laatste plek
waar Sjoerd vol levenslust de wereld inkeek en overging in de andere.’

Het waren de eerste stappen in verder gaan. Het waren de eerste tastbare dingen die wij konden doen.

In de vele ontmoetingen met ook voor ons eerder onbekende mensen, hoorden wij bijzondere en mooie verhalen over Sjoerd. Hij was een mensenmens en een vriend voor velen. Die verhalen deden ons goed en gaven ons troost. Sjoerd wordt niet vergeten.

Het was het begin van een zoektocht. Een zoektocht zonder navigatie en kaart over een donkere en onbekende weg. Een weg waar je wel overheen moest om verder te komen. Een weg waar het vinden van lichtpuntjes een noodzaak was om de richting te kunnen bepalen.

Zoektochten na ingrijpend verlies

Er ontstaan eigenlijk verschillende zoektochten na verlies:

  • Je wil eerst uitzoeken en begrijpen, voor zover dat mogelijk is, wat er is gebeurd.
  • Je zoekt een weg om te leren leven met verlies. Want hoe doe je dat als niets meer klopt omdat je niet meer compleet bent.
  • Als je verder in de tijd bent en die termijn is natuurlijk voor iedereen verschillend, ga je zoeken naar manieren op welke wijze je je leven weer vorm wil geven. Hoe krijg je weer zin in het leven en is genieten ook weer mogelijk.

Iedereen heeft na verlies zijn eigen persoonlijke zoektocht omdat ieder verlies uniek is en de omstandigheden ook. Het is uitproberen wat werkt en wat niet. Het is vallen en opstaan met mooie ontmoetingen, maar ook met obstakels en onbegrip. Het is nadenken en praten over wensen, ideeën of een doel. Het is het onderzoeken van een nieuwe weg.
Een verhuizing vanuit de Randstad naar het noorden en nieuw werk heeft ons goed gedaan. Ik volgde een opleiding tot maatschappelijk werker aan de Hanzehogeschool Groningen, specialiseerde mij in trauma en verlies en startte mijn Praktijk voor verlies en veranderwensen. De afgelopen jaren heb ik diverse unieke programma’s ontwikkeld, waaronder het online programma Ontdek Nieuw Perspectief.

Een monument voor Sjoerd

Wij vonden het mooi een stichting op te richten als monument voor Sjoerd. Zo ontstond vijf jaar na het overlijden van Sjoerd, Stichting Sjoerd. De stichting helpt kansarme kinderen en jongeren en er zijn al diverse succesvolle projecten geweest. Wij hebben onder andere een financiële bijdrage gegeven aan een Roemeens schooltje; een bibliotheek voor voormalige straatkinderen in een kindertehuis in Kathmandu en een koe geschonken aan een arm gezin in Kirgizië met een gehandicapt kind. Een deel van de opbrengst van mijn praktijk gaat ook naar deze stichting.

Herkenning en inspiratie door lotgenoten

Ik vertel dit persoonlijke verhaal omdat je in de verhalen van lotgenoten herkenning vindt of geïnspireerd wordt en dat geeft steun. Het is normaal dat ingrijpend verlies zo’n impact heeft. Het laat ook zien dat het van groot belang is om naar kansen en mogelijkheden te kijken.

‘Het verlies overkomt je,
maar je kan wel keuzes maken hoe je verder wil gaan.’

Ik heb ervaren hoe belangrijk en waardevol dit allemaal is.

Zal het ooit weer beter worden

Hoe en wanneer krijg je nu weer zin in het leven? Dat is wat je vaak wil weten na ingrijpend verlies. Het verlies is zo zwaar en zó eindeloos verdrietig. Je vraagt je af, wanneer wordt het lichter én wordt het ooit lichter.

  • De wereld om je heen is totaal verandert. Binnen in jezelf is enorm veel verdriet,  gemis en heimwee.
  • Bij onverwacht verlies zijn er ook  continue de gedachten hoe dit allemaal heeft kunnen gebeuren en waarom. Er moet direct veel geregeld worden zoals de uitvaart, voor kinderen in het gezin moet de zorg doorgaan.
  • Er kan een rechtszaak lopen over bijvoorbeeld de veroorzaker van een verkeersongeluk of een medische fout met fatale afloop.

Het is een bizarre tijd waarin je zomaar ineens terecht bent gekomen. Het is een periode van ‘overleven’ en een weg zoeken om verder te gaan. Steun is daarbij belangrijk en professionele hulp is nodig wanneer het verlies dagelijkse activiteiten blijft belemmeren.
Na de eerste periode van alle drukte en regelzaken moet het leven weer opgepakt worden. Dat valt niet mee wanneer je evenwicht en balans nog ver te zoeken is. Je doet je best, maar het is enorm zwaar en  het kost veel tijd.

Je denkt:
‘Zal het ooit weer beter worden?’

Het is een herkenbare vraag voor veel mensen die ingrijpend verlies is overkomen. Er is geen standaard antwoord op. Het is een zoektocht naar hoop en lichtpuntjes en steeds weer een stap vooruit zetten.

Prof. dr. Manu Keirse, klinisch psycholoog en specialist in het omgaan met verlies en verdriet vertelt dat de meeste gestelde vragen aan hem zijn: ‘Kom ik ooit dit verdriet nog te boven? Kan ik ooit nog een dag gelukkig zijn?’Zijn antwoord is daarop altijd dat hij daarin gelooft: ‘Sterven is een moment. Het verlies overleven duurt een hele tijd en het gemis zal nooit echt overgaan. Ooit zullen de herinneringen aan het leven van je geliefde dat moment van sterven en verdriet overstijgen’ (Trouw, 25-6-2017).

Obstakels

Hindernissen en obstakels zijn er helaas ook na ingrijpend verlies, bijvoorbeeld:

  • Onbegrip, zoals ik hierboven schreef.
  • Eenzaamheid en gebrek aan steun.
  • Nieuwe taken en rollen door veranderde omstandigheden.
  • Vermoeidheid: alle emoties en veranderingen vragen heel veel energie.
  • Schuldgevoelens. Bedenk hierbij: ook al voel je je schuldig, betekent dat nog niet dat je ook schuldig bent.

Steun

Wat helpt na verlies?

  • Begrip, een luisterend oor en (praktische) hulp van de mensen om je heen.
  • Lezen, schrijven, praten, muziek luisteren, oude en/of nieuwe hobby’s oppakken.
  • Bewegen: sport, fietsen, wandelen, mediteren, yoga etc.
  • Een ritueel geeft betekenis aan een blijvende herinnering. Het gebruik van een persoonlijk symbool draagt bij aan de werking van het ritueel (Overtoom, 2010). Zowel vroeger als nu geeft een ritueel steun op gedenkmomenten, zij maken een moment bijzonder. Iets tastbaars doen, al dan niet samen met anderen die ook willen herdenken. Bedenk: op welke manier wil jij herdenken en wat past bij jou?
  • Goed voor jezelf zorgen en voldoende rust is nodig. Dat is in het begin niet altijd eenvoudig, maar geef hier aandacht aan en neem er de tijd voor.

Natuurlijk is steun van de mensen om je heen belangrijk. Begrip van familie, vrienden en collega’s is waardevol. Verder is het net wat bij jou past. Voor de een zal dit muziek zijn, voor de ander creativiteit, meditatie of wandelen. Kies wat goed voelt voor jou. Een vervolgstap is niet makkelijk maar zonder verandering is er ook geen nieuw perspectief.
Ik heb enorm veel gelezen over verlies. Boeken van Manu Keirse, Marinus van den Berg, spirituele boeken, boeken van lotgenoten, eigenlijk alles wat mij verder kon helpen of lichtpuntjes kon geven. Een opmerking of herkenning kan net weer even een beetje moed of goed gevoel geven om verder te gaan.

Weinig concentratie

Als jij je moeilijk kan concentreren probeer dan het volgende:

  • Zoek een prettige plek waar je rustig kan zitten zonder afleiding.
  • Neem regelmatig een korte pauze, eis niet teveel van jezelf.
  • Lees elke dag even, begin bijvoorbeeld met 5 minuten en verleng dat steeds als het beter gaat. Met de tijd zal je concentratie beter worden.

Wil je weten welke boeken ik interessant vind kijk dan op de website waar je een gratis boekenlijst kan downloaden.

Wij hebben heel veel gewandeld op het strand en in de bossen. Ook dat viel in eerste instantie niet mee, maar je doet het omdat je weet dat het goed voor je is. Ik weet nog dat ik liep en keek naar de natuur. Ik wist dat het een mooie omgeving was, maar ik kon dit totaal niet zo beleven als voorheen.

‘De rouw was overal voelbaar en gaf een loodzware druk.’

Ik hield een dagboek bij, enerzijds om herinneringen niet kwijt te raken en anderzijds om gevoelens van mij af te schrijven. Ik ging een half jaar na het verlies van Sjoerd weer naar de sportschool, ook dat was met vallen en opstaan. Goedbedoelde opmerkingen konden je totaal verslagen en verdrietig maken. Toch waren al deze bezigheden belangrijk om verder te komen. Ze gaven afleiding en houvast en brachten mij verder in de tijd.

Prof. dr. Paul Boelen, klinisch psycholoog, beschrijft  dit als volgt: ‘Activiteiten ondernemen gaat vooraf aan het zich beter voelen’ (Handboek Rouw, Rouwbegeleiding, Rouwtherapie, 2014).

‘Ik wist ook dat al het goede ons gegeven was om ons verder te helpen.
Aan mij de keuze om deze aan te pakken of af te wijzen.
Het heeft ons geholpen om weer zin in het leven te krijgen.’

Sta regelmatig stil bij alles wat je doet: helpt het jou of niet? Zorg je goed voor jezelf én bewaak je wel je grenzen?

Opkomen voor jezelf

Meestal weet je wel wat je nodig hebt, maar hoe maak je dat duidelijk? Het lijkt eenvoudig, maar dat is het vaak niet na ingrijpend verlies. Je moet assertief zijn, opkomen voor jezelf. Voor de een is dat makkelijker dan voor de ander. Het vraagt ook weer extra energie en dat is nu juist niet altijd optimaal aanwezig bij rouw. Daarbij ben je vaak extra gevoelig voor opmerkingen.

‘Het liefst zou je willen
dat iedereen begrijpt hoe het verlies voor je is en wat het met je doet.’

De beleving is echter voor iedereen weer anders omdat zij in een andere relatie met de overledene staan. Veel mensen willen graag helpen, maar vinden het moeilijk hier woorden voor te vinden.

Grenzen stellen

Hoe stel je grenzen wanneer je jezelf zo kwetsbaar en uit balans voelt. Deze tips zullen je helpen.

  • Ondersteun of versterk je boodschap non-verbaal met een rechte houding, door iemand aan te kijken en rustig en duidelijk te praten.
  • Gebruik meer: ‘Ik wil graag dat…..’ Duidelijkheid zorgt ervoor dat anderen beter weten hoe ze jou kunnen helpen. Denk hierbij aan wat je wil bereiken.
  • Oefen in ‘Nee’ zeggen: je mag voor eigen belangen opkomen.
    Er zal, bijvoorbeeld op je werk, meer respect voor je zijn.
  • Toon begrip voor de ander, maar blijf bij je standpunt.
  • Wanneer een verzoek je erg overvalt, zeg dan: ‘Ik moet er even over nadenken, maar kom erop terug.’ Je hebt vervolgens tijd om een antwoord te bedenken.
  • Zeg eerlijk wat je bedoeld en wat je wensen zijn, wees daar trots op en hou vol! Bedenk dat jij er mag zijn en recht hebt op jouw mening.

Maak gebruik van deze tips in situaties waar je graag je mening wil geven. Het is belangrijk om je vrij te voelen zelf te kiezen wat je juist vindt en nodig hebt. Als je graag meer voor jezelf wil opkomen maak er dan nu een begin mee!

Zorgen voor jezelf

Stephen R. Covey heeft een studie gemaakt over succes door de eeuwen heen. Hij schreef vervolgens de boeken  ‘De zeven eigenschappen van effectief leiderschap’ (1989) en ‘De 8ste eigenschap’ (2004). Inmiddels zijn hier vele herdrukken van verschenen. Het zijn inspirerende boeken die ons leren hoe de kwaliteit van gezinsleven, privéleven en werkend leven verbeterd kunnen worden en op welke manier je het beste uit jezelf haalt.

De zeven eigenschappen zijn gebaseerd op principes en hebben daardoor het beste effect op de lange termijn. Ze zijn verbonden met een natuurwet waarbij evenwicht ontstaat wanneer je zowel aandacht en zorg geeft aan het product (wens) wat je hebben wil, als aan het middel (jezelf) dat hiervoor moet zorgen.

De tijd is rijp als…

Wanneer is de tijd rijp om na ingrijpend verlies keuzes te maken die samenhangen met belangrijke veranderingen? Hier is geen eenduidig antwoord op, omdat elke situatie uniek is en elk verlies zijn eisen stelt.

Als bepaalde gedachten zich steeds weer opdringen over bijvoorbeeld een verandering in werk of wonen is het goed om hier aandacht aan te geven en serieus over na te denken.

 

 

Wanneer je dreigt vast te lopen is dit een sterke aanwijzing dat er iets moet gebeuren of veranderen. Professionele hulp kan hierbij belangrijk en essentieel zijn.
Door het rouwproces, verdriet en gemis kunnen keuzes uitgesteld worden. Meer kennis over verlies geeft inzicht over het rouwproces. ‘Begrijpen wat rouw is, wat rouwverwerking betekent, is zeer belangrijk voor herstel‘ (Keirse, 2003/17).

Houd de zaag scherp

Verlies leren dragen, waarbij herstel plaatsvindt, biedt mogelijkheden en ruimte voor veranderwensen. Voel je vrij om hier tijd voor te nemen en het op die manier te doen die bij jou past.  Het kan helpen om je veranderwensen op te schrijven. Het wordt daardoor zichtbaar en duidelijker wat je wil.

Vraag een gratis strategiegesprek om meer duidelijkheid te krijgen in de mogelijkheden die er zijn. Zorg daarbij goed voor jezelf en ‘Houd de zaag scherp’ zoals Stephen Covey de 7e eigenschap noemt, het is de belangrijkste investering in je leven (Covey, 2012/56).
Hierdoor ben je beter in staat beslissingen te nemen, met het belangrijkste te beginnen en je veranderwensen waar te maken.

Wat is het belangrijkste?

Neem de tijd om daarover na te denken. Wat vind jij belangrijk en geef je daar genoeg aandacht aan? Het kan natuurlijk op elk gebied zijn: je thuissituatie, werk, familie, vrienden en kennissen, hobby’s en sport. Bespreek twijfels en kijk naar goede ervaringen van anderen, wat heeft hen geholpen?

Na ingrijpend verlies komen veel dagelijkse activiteiten in een ander daglicht te staan. Je kunt ze niet meer beleven als voorheen, het plezier is weg, de concentratie is niet optimaal of er is spanning rond ‘regelzaken.’ Om te leren leven met verlies is het goed om op jouw eigen tempo en op het moment dat het jou goed uitkomt een stap vooruit te maken.

Focus

Kies voor jezelf één ding waar je tijd voor vrij wil maken en dat je wil gaan doen.
Geef dit alle aandacht en laat je niet afleiden van deze actie. Door te focussen lukt het beter om dat te doen wat je wil en nodig hebt. Je hebt aandacht voor je wensen en je blijft beter in balans.

Om je te helpen bij die focus kun je hier een checklist (gratis) downloaden en invullen. Print hem uit en hang hem op zodat die eerste stap ook écht gezet wordt!

Ontdek Nieuw Perspectief

Deze blog is een heel verhaal, maar natuurlijk valt er over de diverse onderwerpen veel meer te vertellen. Zelf heb ik altijd graag naar lotgenoten geluisterd. Zeker in het begin was dit belangrijk om verder te komen en daarom deel ik deze ervaringen én kennis graag.

Wil jij graag een stap vooruit maken maar weet je niet precies hoe of vind je het fijn om dit met een ervaringsdeskundige én professional te bespreken vraag dan een gratis strategiegesprek aan.
In deze telefonische sessie van 30 minuten bespreken we het volgende:

  • Kansen en mogelijkheden voor je veranderwensen.
  • Obstakels en problemen die jou tegenhouden actie te ondernemen.
  • Perspectieven die waardevol zijn om aandacht te geven.
  • Stappen die je kunt zetten om snel in actie te komen.

Heb je hier belangstelling voor neem dan contact op. Het is heel erg fijn en waardevol om aan een gewenste verandering te werken en daardoor nieuw perspectief te ontdekken. Dat is wat ik iedereen gun na ingrijpend verlies.

Hartelijke groeten,

Vera

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

‘En dan was daar die lente…’

De  lente nodigt uit om stappen te nemen of plannen te maken. Het kriebelt om weer te gaan hardlopen of wandelen. Het lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Uit diverse onderzoeken blijkt dat rouw een risicofactor is voor de gezondheid, vooral tijdens de eerste maanden na het verlies (Maes & Jansen, 2014; Ze zeggen dat het overgaat). Een verlieservaring is stressvol en vraagt om aanpassingen, dit kan je heel erg vermoeienLees verder

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Daadkracht wint het van uitstel

Deze blog draag ik op aan mijn vader (A.M. Kruijsen), overleden in 1994.
De dag van publicatie, 20 januari, is zijn geboortedag. Hij was daadkrachtig, altijd positief ingesteld en ik denk met veel liefde en respect aan hem terug.

************************************************************************************

Een nieuw jaar met nieuwe kansen en mogelijkheden. Hoe is dat na ingrijpend verlies wanneer je in een diepe zwarte put terecht bent gekomen? Zijn die kansen er ook wanneer de wereld om je heen onherkenbaar is veranderd?

Door het verlies is het bekende en vertrouwde niet meer wat het was. De glans is eraf, een verdrietige leegte is voortdurend voelbaar. In de eerste periode van overleven ontstaat er een zoektocht naar hoop. Hoe kom je verder in deze ongewenste werkelijkheid. Lees verder

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , | Een reactie plaatsen

Wat… als je je doel verloren bent…

Wanneer je je doel uit het oog bent verloren, ben je zelf eigenlijk ook een beetje stuk.’ Een bijzondere uitspraak uit de bijzondere film ‘Hugo.’ In deze film (2011) heeft Asa Butterfield de rol van Hugo: een weesjongen en kruimeldief die de klokken moet onderhouden in een treinstation. Onder moeilijke omstandigheden zoekt Hugo naar een sleutel om de ‘mechanische pop’ van zijn vader te repareren. Door zijn moed en volharding slaagt hij hierin en wordt het belang van zijn doel duidelijk. Lees verder

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , | 4 Reacties

Gemengde gevoelens

De zomer is voorbij, dat is buiten goed zichtbaar. Herfstkleuren laten zich zien en blaadjes vallen. De aandacht wordt weer gericht op de decembermaand zoals ook in de winkels te zien is. Na ingrijpend verlies geeft dit gemengde gevoelens. Enerzijds wil je verder en/of moet je verder voor je gezin, relaties en werk, anderzijds is er verdriet en de heimwee naar vroeger. Lees verder

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Geplaatst in Blog | Getagged , , , , , , , | Een reactie plaatsen