Het lot laat geen uitzonderingen toe

Helaas krijgen we allemaal te maken met verlies. Het kan iedereen treffen op ieder moment. Het maakt niet uit op welke positie je bevindt of in welke levensfase je verkeert. ‘Het lot’ laat geen uitzonderingen toe.

De afgelopen periode was er veel media-aandacht voor het koningshuis door het overlijden van Inés, 33 jaar, (schoon)zus van Maxima en Willem-Alexander. Ik voel met hen mee, herken de schok. Mijn zus Elise overleed ook onverwacht op 34-jarige leeftijd. Verbijstering, ongeloof en diep verdriet, gevoelens die ik toen niet eerder in die mate had gevoeld. Een rouwproces dat doorlopen moest worden om verder te gaan.

Gelukkig durven Maxima en Willem-Alexander zich ´menselijk´ te laten zien, zoals eerder in het AD beschreven stond.

‘Hier staat een man van 50 jaar, die ervoor kiest zijn gevoelens te laten zien voor de natie. Het maakt hem tot een van de 17 miljoen Nederlanders, die ook worden geraakt door persoonlijke verliezen’ (AD, 16-6-2018).

Ze laten hun emoties zien, spreken over hun verdriet, maar ook hun dankbaarheid voor alle steun. Maxima vertelde bij het werkbezoek aan het protonentherapiecentrum in Groningen het volgende.

‘Mijn kleine, lieve, begaafde zusje Inés was ook ziek. Zij kon geen vreugde vinden, zij kon niet genezen. Onze enige troost is dat zij nu eindelijk vrede heeft kunnen vinden. En ik wil echt mijn heel grote dank uitspreken voor de talloze brieven, berichten en blijken van medeleven. Het heeft ons echt geholpen. En ik wil ook danken voor het respect dat iedereen heeft gehad voor mijn familie in deze heel zware periode. Dank, dank’ (AD, 20-6-2018).

Door er open in te zijn ontstaat er ruimte en is het (beter) mogelijk aandacht te geven aan andere taken en verantwoordelijkheden.

De mate van openheid en het moment daarvan is vanzelfsprekend een persoonlijke keuze en het is altijd belangrijk je eigen gevoel hierin te volgen. Ieder verlies is uniek en de omstandigheden ook.

Openheid was voor mij na het verlies van mijn zus (1990) niet vanzelfsprekend: met zwijgen en taboes was ik meer vertrouwd dan het gesproken woord. Emoties waren niet bedoeld voor de buitenwereld.

Later heb ik geleerd dat alle gevoelens er mogen zijn, gelukkig maar, anders weet ik niet hoe ik zou zijn omgegaan met het ingrijpende verlies van onze zoon Sjoerd in 2005.

 

 

Eerdere verliezen hebben je geleerd wat rouw is en wat het met je doet. Natuurlijk is er bij elk verlies verschil in de beleving en betekenis doordat je met ieder persoon op een andere manier verbonden bent, situaties zijn niet hetzelfde.

Bij een eerste groot verlies moet je dit allemaal nog ervaren en zijn lichtpuntjes extra belangrijk om hoop en vertrouwen uit te halen. Bij nieuw verlies herken je de pijn en emoties.

Een uitspraak die mij altijd is bijgebleven komt uit het indrukwekkende boek De ouders van Volendam’ (Feijen, 2007/2). Hierin vertelt Jaap Veerman over het verlies van zijn zoon Lennart (2001).
Na zijn dood wilden Jaap en Anja nieuw leven. Na 25 weken zwangerschap werd dochtertje Madelène te vroeg geboren. Zij overleed na een uur.

Jaap vertelt:

‘Ik viel weer terug in de catacombe van het verdriet, in die doolhof waar geen licht is. Maar ik wist: daar ben ik al geweest. Ik heb het er met Anja vaak over gehad: omdat we er al geweest zijn, kwamen we er sneller uit.’

Ook al is er veel verdriet en gemis, je weet dat deze gevoelens erbij horen en zich stabiliseren in de tijd. Door ervaring weet je dat het leven ooit weer lichter wordt, ook al is het op dat moment niet voelbaar. Die wetenschap geeft steun en vrijheid het verlies te beleven en er te laten zijn zoals het zich op dat moment openbaart.

In eerste instantie overheerst de rouw, daarbij zijn er alle regelzaken die moeten gebeuren. Wat later weet je dat het goed is om het leven weer te omarmen, voorzichtig en stap voor stap. Op een tempo en tijd die goed voelt, ongedwongen en in balans.

Die levenslessen heb ik geleerd na mijn verliezen. Dat wil niet zeggen dat nieuw verlies dan makkelijk is, zeker niet. Ik weet echter dat het niet altijd donker blijft, het licht laat zich niet uitdoven. Je mag jezelf zijn of daar begrip voor is of niet. Je doet je best het leven weer op te pakken en dat is oké.

Een eigen tempo, een eigen tijd, het bewustzijn dat je hiervoor zelf mag kiezen. Je leven weer vorm geven zoals het nu past. In de tijd voel je je energie weer toenemen, ‘schakelkracht’ helpt je door moeilijke momenten heen. Het en-en dat er altijd is én er mag zijn, want zeg nu zelf, je geliefde dierbare vergeten is het laatste wat je wil. Hun naam mag genoemd worden en er is dankbaarheid voor de goede momenten die je samen mocht hebben.

Al deze ervaringen neem ik mee in mijn praktijk. Het steunt en overtuigt nabestaanden, waarbij nieuw perspectief wordt ontdekt.

Ik hoop dat de eerdere verlieservaringen (broer Friso en vaders) Maxima en Willem-Alexander kracht geeft, omdat ze geleerd hebben hoe rouw kan zijn, kan voelen en wat het met je doet. De eerste lichtpuntjes zijn een voorbode van een betere periode, waarbij de overleden dierbare op een andere manier wordt opgenomen in het vervolg van je leven. Er is liefde die altijd blijft.

Facebooktwitterpinterestlinkedinyoutube
Vond je dit interessant om te lezen?

Schrijf je dan in voor mijn gratis e-zine met actuele informatie en adviezen na verlies.
Voornaam
E-mailadres*
dit veld niet invullen s.v.p.
Dit bericht is geplaatst in Blog met de tags , , , , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *